Điện toán lượng tử Việt Nam được chú ý sau cuộc gặp giữa Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng và đại diện tập đoàn công nghệ Pasqal (Pháp) ngày 12/10/2026. FPT và Pasqal đang trao đổi về khả năng hợp tác nghiên cứu, đào tạo nhân lực và đưa công nghệ lượng tử đến các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp. Đây là định hướng hợp tác, chưa phải thông báo một hệ thống máy tính lượng tử đã được xây dựng và vận hành tại Việt Nam.
Việt Nam thúc đẩy hợp tác phát triển điện toán lượng tử
Chiều 12/10/2026, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng tiếp ông Mark Armstrong, đại diện lãnh đạo tập đoàn công nghệ lượng tử Pasqal của Pháp. Cùng dự có đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Ngoại giao và Tổng giám đốc Tập đoàn FPT Nguyễn Văn Khoa.
Theo Báo Điện tử Chính phủ, nội dung trao đổi tập trung vào nghiên cứu công nghệ lượng tử, đào tạo đội ngũ chuyên môn, khả năng hợp tác giữa doanh nghiệp trong và ngoài nước, đồng thời tìm kiếm cơ hội đưa thành tựu nghiên cứu đến những ứng dụng thực tế. Việt Nam xác định công nghệ lượng tử là một trong những hướng công nghệ chiến lược cần được phát triển có trọng tâm.
Điểm đáng chú ý là cuộc gặp không chỉ đề cập đến thiết bị công nghệ. Phía doanh nghiệp còn quan tâm đến đào tạo kỹ sư, nhà nghiên cứu và giảng viên, qua đó xây dựng nền tảng nhân lực trước khi mở rộng ứng dụng.
FPT và Pasqal đang trao đổi những hướng hợp tác nào?
Thông tin công bố cho biết FPT và Pasqal đang bàn bạc lộ trình đưa năng lực điện toán lượng tử đến với các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp Việt Nam. Về dài hạn, hai bên đề cập khả năng xây dựng hạ tầng điện toán lượng tử đặt tại Việt Nam.
Những hướng hợp tác được nêu tại cuộc gặp
- Nghiên cứu chung về thuật toán và ứng dụng điện toán lượng tử.
- Trao đổi về phát triển, chế tạo hệ thống máy tính lượng tử.
- Đào tạo nhân lực chuyên sâu và giảng viên.
- Nghiên cứu hợp tác kinh doanh, tiếp cận công nghệ thông qua hạ tầng đám mây lượng tử.
Đưa công nghệ lượng tử tới trường đại học, viện nghiên cứu
Đối với một lĩnh vực có yêu cầu chuyên môn cao, năng lực nghiên cứu và đào tạo giữ vai trò quan trọng. Khả năng tiếp cận nền tảng điện toán lượng tử từ xa có thể tạo điều kiện để giảng viên, sinh viên và nhà nghiên cứu tìm hiểu thuật toán, thử nghiệm ý tưởng và từng bước tích lũy kinh nghiệm.
Tuy nhiên, khả năng tiếp cận thực tế sẽ còn phụ thuộc vào các thỏa thuận hợp tác, hạ tầng kỹ thuật, tài chính và chương trình đào tạo cụ thể. Thông tin từ cuộc gặp chưa cho thấy một thời điểm triển khai chính thức tại các trường đại học.
Hướng tới nguồn nhân lực công nghệ chuyên sâu
Pasqal bày tỏ mong muốn tuyển dụng nhân lực tại chỗ, chuyển giao kỹ năng và tham gia đào tạo giảng viên, nhà khoa học, kỹ sư. Đây là hướng đi có ý nghĩa bởi công nghệ lượng tử đòi hỏi kiến thức kết hợp giữa vật lý, toán học, khoa học máy tính và kỹ thuật.
Với Việt Nam, thách thức không đơn thuần là sở hữu thiết bị tiên tiến. Việc xây dựng đội ngũ có khả năng làm chủ, vận hành, đánh giá và phát triển ứng dụng sẽ quyết định hiệu quả sử dụng công nghệ trong dài hạn.
Điện toán lượng tử là gì và khác máy tính thông thường ra sao?
Máy tính thông thường lưu trữ và xử lý thông tin dựa trên bit với hai trạng thái cơ bản 0 hoặc 1. Trong khi đó, máy tính lượng tử sử dụng qubit, đơn vị thông tin có thể biểu diễn trạng thái lượng tử phức tạp hơn nhờ các đặc tính như chồng chập và rối lượng tử.
Nhờ cách vận hành khác biệt, máy tính lượng tử có tiềm năng hỗ trợ giải quyết một số bài toán chuyên biệt mà máy tính truyền thống gặp khó khăn khi quy mô tăng lên. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa máy tính lượng tử sẽ nhanh hơn mọi loại máy tính hiện nay hoặc thay thế máy tính cá nhân.
Những lĩnh vực có thể hưởng lợi
Các hướng nghiên cứu quốc tế bao gồm mô phỏng phân tử và vật liệu, tối ưu hóa một số bài toán, nghiên cứu thuật toán và các phương pháp tính toán khoa học. Trong tương lai, kết quả nghiên cứu có thể góp phần hỗ trợ những ngành công nghiệp cần khả năng mô phỏng hoặc xử lý bài toán phức tạp.
Dù tiềm năng lớn, phần lớn ứng dụng vẫn cần tiếp tục kiểm chứng về hiệu suất, tính ổn định, độ chính xác và hiệu quả chi phí. Vì thế, mọi dự báo lợi ích kinh tế nên được xem như triển vọng nghiên cứu, không phải kết quả chắc chắn đã đạt được.
Pasqal phát triển công nghệ nguyên tử trung hòa
Pasqal là doanh nghiệp công nghệ lượng tử của Pháp, tập trung vào một phương pháp chế tạo hệ thống lượng tử dựa trên nguyên tử trung hòa. Theo đại diện tập đoàn tại cuộc gặp, Pasqal đang thúc đẩy nghiên cứu, phát triển các giải pháp máy tính lượng tử và cung cấp năng lực tính toán qua nền tảng đám mây.
Điện toán đám mây lượng tử là cách người dùng hoặc đơn vị nghiên cứu truy cập tài nguyên tính toán chuyên biệt từ xa, thay vì nhất thiết phải sở hữu thiết bị tại chỗ. Mô hình này có thể phù hợp với giai đoạn đầu nghiên cứu nhưng vẫn đòi hỏi quản lý truy cập, bảo vệ dữ liệu và đánh giá chi phí.
Vì sao Việt Nam ưu tiên công nghệ lượng tử?
Trong cuộc gặp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh định hướng phát triển công nghệ lượng tử gắn với Nghị quyết số 57-NQ/TW, đồng thời lưu ý phải xuất phát từ các bài toán thực tiễn và tránh đầu tư dàn trải. Công nghệ lượng tử được đặt trong mối liên hệ với những lĩnh vực khác như dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và công nghệ không gian.
Cách tiếp cận này cho thấy phát triển công nghệ tiên tiến không thể chỉ đo bằng số phòng thí nghiệm hay thiết bị được mua sắm. Năng lực nghiên cứu, nhân sự, sản phẩm thử nghiệm và mức độ ứng dụng là những chỉ dấu quan trọng hơn để đánh giá hiệu quả.
Cơ hội cho doanh nghiệp công nghệ Việt Nam
Các doanh nghiệp trong nước có thể tham gia ở nhiều công đoạn như phần mềm, thuật toán, hạ tầng điện toán, tích hợp hệ thống, đào tạo hoặc phát triển các ứng dụng theo nhu cầu của khách hàng. Tuy nhiên, cơ hội thương mại còn phụ thuộc vào khả năng hình thành thị trường và nhu cầu sử dụng thực sự.
Với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, điện toán lượng tử hiện chưa phải công nghệ cần đầu tư đại trà. Những việc thiết thực hơn vẫn là củng cố dữ liệu, an toàn thông tin, năng lực số và khả năng ứng dụng công nghệ phù hợp với hoạt động kinh doanh.
Điều gì cần theo dõi sau cuộc gặp ngày 12/10?
Theo Báo Điện tử Chính phủ, Phó Thủ tướng đề nghị FPT và Pasqal sớm cụ thể hóa định hướng thành những nội dung hợp tác có cam kết nguồn lực và mốc thời gian rõ ràng. Đây là điểm then chốt để phân biệt một cuộc trao đổi định hướng với dự án có kế hoạch thực hiện cụ thể.
Trong thời gian tới, những thông tin đáng theo dõi bao gồm thỏa thuận hợp tác chính thức, lộ trình đào tạo nhân lực, khả năng tiếp cận hạ tầng lượng tử cho các cơ sở nghiên cứu, cũng như kết quả của các dự án thử nghiệm nếu được triển khai.
Riêng đề xuất xây dựng hạ tầng điện toán lượng tử tại Việt Nam hiện mới được nêu ở mức định hướng. Chưa nên mô tả đây là công trình đã khởi công, có vốn đầu tư xác định hoặc đã đi vào hoạt động.
Triển vọng điện toán lượng tử Việt Nam
Cuộc gặp ngày 12/10/2026 cho thấy điện toán lượng tử Việt Nam đang nhận được thêm sự quan tâm từ cơ quan quản lý và các doanh nghiệp công nghệ trong nước, quốc tế. Hợp tác giữa FPT và Pasqal, nếu được triển khai cụ thể, có thể tạo cơ hội phát triển nhân lực, nghiên cứu ứng dụng và tiếp cận công nghệ mới.
Tuy nhiên, lĩnh vực này vẫn còn nhiều thách thức về công nghệ, chi phí và nhân lực. Hiệu quả lâu dài cần được đánh giá bằng dự án triển khai thực tế, năng lực làm chủ công nghệ và những kết quả có thể kiểm chứng, thay vì chỉ dựa trên các cam kết hợp tác ban đầu.
