Lợi dụng việc ngành Bảo hiểm xã hội chuyển đổi sử dụng số định danh cá nhân, một số đối tượng có thể gọi điện giả danh cán bộ BHXH, thông báo dữ liệu CCCD chưa đồng bộ rồi yêu cầu người dân bấm vào đường link, quét mã QR hoặc cung cấp mã OTP. Người dân cần đặc biệt cảnh giác trước những yêu cầu phải thực hiện ngay qua điện thoại.
Từ ngày 1/9/2026, Bảo hiểm xã hội Việt Nam bắt đầu chuyển đổi tập trung, sử dụng số định danh cá nhân hoặc số căn cước thay cho mã số BHXH trên các phần mềm nghiệp vụ. Đây là thay đổi liên quan trực tiếp đến dữ liệu của nhiều người tham gia BHXH, BHYT.
Cũng vì vậy, thông tin “cập nhật CCCD”, “đồng bộ BHXH” hoặc “xác minh tài khoản VssID” có thể bị lợi dụng làm lý do để tiếp cận người dân. Nếu không kiểm tra kỹ, người nhận cuộc gọi có nguy cơ bị đánh cắp thông tin cá nhân, chiếm quyền sử dụng thiết bị hoặc mất tiền trong tài khoản ngân hàng.
Thủ đoạn giả danh BHXH lừa đảo cập nhật CCCD
Theo cảnh báo của cơ quan Công an và cơ quan BHXH tại một số địa phương, đối tượng lừa đảo thường tự xưng là cán bộ bảo hiểm, nhân viên hỗ trợ dịch vụ công hoặc người phụ trách hồ sơ.
Người gọi có thể thông báo rằng dữ liệu BHXH của người dân đang gặp một trong các vấn đề như:
- CCCD chưa được đồng bộ với mã số BHXH;
- Thông tin cá nhân trên VssID bị sai;
- Hồ sơ BHYT sắp bị khóa hoặc hết hiệu lực;
- Chưa cập nhật tài khoản nhận lương hưu, trợ cấp;
- Cần xác minh danh tính để tiếp tục hưởng quyền lợi;
- Phải hoàn tất thủ tục trước một thời hạn rất ngắn.
Sau khi tạo cảm giác lo lắng, đối tượng có thể đề nghị người dân kết bạn qua Zalo, bấm vào đường link, quét mã QR, tải một ứng dụng lạ hoặc thực hiện cuộc gọi video để được “hướng dẫn trực tuyến”.
Mục tiêu thực sự có thể là thu thập thông tin cá nhân, lấy mã xác thực, dẫn dụ người dùng thực hiện giao dịch hoặc cài phần mềm không an toàn lên điện thoại.
6 dấu hiệu nhận biết cuộc gọi có nguy cơ lừa đảo
1. Thúc giục phải xử lý ngay
Đối tượng thường đưa ra thời hạn rất ngắn, chẳng hạn phải hoàn thành trong ngày, nếu không tài khoản VssID, thẻ BHYT hoặc chế độ trợ cấp sẽ bị ảnh hưởng.
Việc liên tục thúc giục nhằm khiến người nghe không có thời gian kiểm tra thông tin với người thân hoặc cơ quan chức năng.
2. Yêu cầu cung cấp mã OTP và mật khẩu
Mã OTP, mật khẩu ứng dụng ngân hàng và mật khẩu VssID là thông tin bảo mật. Người dân không cung cấp những dữ liệu này cho bất kỳ ai qua điện thoại, tin nhắn hoặc mạng xã hội.
Một người tự xưng là cán bộ nhưng yêu cầu đọc mã OTP vừa gửi về điện thoại là dấu hiệu đáng ngờ cần ngừng trao đổi ngay.
3. Gửi đường link hoặc mã QR không rõ nguồn gốc
Đường link giả có thể được thiết kế gần giống trang dịch vụ công hoặc website của cơ quan nhà nước. Logo, màu sắc và tên hiển thị giống thật không đủ để chứng minh đó là website chính thức.
Người dân không nên bấm vào liên kết, quét mã QR hoặc đăng nhập tài khoản theo hướng dẫn từ số điện thoại lạ.
4. Yêu cầu cài thêm ứng dụng
Đối tượng có thể giới thiệu một ứng dụng mang tên liên quan đến bảo hiểm, dịch vụ công hoặc định danh điện tử rồi yêu cầu người dân tải từ đường link riêng.
Ứng dụng VNeID và VssID chỉ nên được tải từ kho ứng dụng chính thức. Không cài tệp được gửi trực tiếp qua Zalo, SMS, email hoặc website không xác định được đơn vị sở hữu.
5. Yêu cầu chuyển tiền để xác minh tài khoản
Cơ quan BHXH, Công an, ngân hàng hoặc Kho bạc Nhà nước không yêu cầu người dân chuyển tiền vào tài khoản cá nhân để chứng minh số dư, mở khóa hồ sơ hoặc xác minh quyền hưởng trợ cấp.
Bất kỳ yêu cầu nào liên quan đến “chuyển tiền kiểm tra”, “tài khoản an toàn” hoặc “phí đồng bộ dữ liệu” đều cần được xem xét là dấu hiệu nguy hiểm.
6. Đề nghị chia sẻ màn hình hoặc gọi video khi mở ứng dụng ngân hàng
Việc chia sẻ màn hình có thể làm lộ số dư, thông tin giao dịch, mã xác nhận và các dữ liệu riêng tư khác. Người dân không nên mở ứng dụng ngân hàng hoặc thực hiện thao tác tài chính trong lúc đang gọi video với người lạ.
Nếu người gọi yêu cầu giữ bí mật, không được trao đổi với người thân hoặc không được ngắt cuộc gọi, người dân càng cần cảnh giác.
Người dân có phải tự “đồng bộ CCCD với BHXH” không?
Việc chuyển đổi sử dụng số định danh cá nhân thay mã số BHXH được cơ quan BHXH triển khai trên các hệ thống nghiệp vụ. Người tham gia không phải làm lại toàn bộ hồ sơ bảo hiểm hoặc chuyển tiền để thực hiện việc đổi mã.
Người dân nên chủ động kiểm tra họ tên, ngày sinh, giới tính và số định danh cá nhân trên VssID. Nếu phát hiện sai lệch, có thể liên hệ cơ quan BHXH hoặc bộ phận phụ trách bảo hiểm tại đơn vị đang làm việc để được hướng dẫn.
Bạn đọc có thể xem thêm bài [Từ 1/9/2026, số định danh cá nhân thay mã số BHXH: Người dân cần làm gì?] trên Hôm Nay 360 để hiểu rõ phạm vi chuyển đổi và những thông tin cần kiểm tra.
Không nên tự tạo thêm tài khoản, đăng ký mã BHXH mới hoặc làm theo hướng dẫn của người gọi đến khi chưa xác minh được danh tính.
Làm gì khi nhận cuộc gọi tự xưng cán bộ BHXH?
Khi nhận được cuộc gọi đáng ngờ, người dân nên thực hiện theo các bước sau:
- Bình tĩnh và không cung cấp ngay thông tin cá nhân.
- Không bấm đường link, quét mã QR hoặc cài ứng dụng được gửi tới.
- Không đọc mã OTP, mật khẩu hay thông tin tài khoản ngân hàng.
- Kết thúc cuộc gọi nếu người gọi liên tục thúc giục hoặc đe dọa.
- Tự liên hệ cơ quan BHXH qua kênh chính thức để kiểm tra.
- Lưu lại số điện thoại, tin nhắn và nội dung liên quan để cung cấp cho cơ quan chức năng khi cần.
Việc chủ động gọi lại qua số điện thoại chính thức an toàn hơn tiếp tục trao đổi với số vừa liên hệ. Không nên gọi vào số điện thoại hoặc đường dây hỗ trợ được chính đối tượng gửi trong tin nhắn.
Nếu đã bấm vào đường link hoặc cài ứng dụng lạ thì xử lý thế nào?
Nếu mới bấm vào đường link nhưng chưa nhập thông tin, người dùng nên đóng trang, không tiếp tục thao tác và kiểm tra lại thiết bị.
Nếu đã nhập mật khẩu, thông tin ngân hàng, mã OTP hoặc cài một ứng dụng đáng ngờ, cần ưu tiên bảo vệ tài khoản:
- Liên hệ ngay với ngân hàng qua số chính thức để yêu cầu hỗ trợ;
- Đổi mật khẩu từ một thiết bị an toàn;
- Không tiếp tục đăng nhập hoặc chuyển tiền trên thiết bị nghi bị kiểm soát;
- Lưu lại tin nhắn, đường link, số điện thoại và thông tin giao dịch;
- Trình báo cơ quan Công an nơi gần nhất nếu có dấu hiệu mất tiền hoặc bị chiếm đoạt tài khoản.
Không nên tin những người tự nhận có thể lấy lại tiền và yêu cầu đóng thêm “phí xử lý”. Đây có thể là một vòng lừa đảo tiếp theo nhằm vào chính người vừa gặp sự cố.
Cách kiểm tra ứng dụng và website chính thức
Trước khi đăng nhập hoặc cung cấp dữ liệu, người dùng nên kiểm tra kỹ tên miền website, đơn vị phát triển ứng dụng và nguồn tải.
Ứng dụng VssID cần được tải từ kho ứng dụng chính thức và kiểm tra đúng đơn vị phát hành. Tương tự, VNeID là ứng dụng định danh điện tử do cơ quan nhà nước phát triển; người dân không tải phiên bản được gửi dưới dạng tệp cài đặt qua tin nhắn.
Một website có biểu tượng ổ khóa hoặc giao diện chuyên nghiệp vẫn có thể là trang giả mạo. Vì vậy, không chỉ nhìn vào hình thức mà cần kiểm tra chính xác địa chỉ tên miền.
Chủ động cảnh báo người thân trong gia đình
Người cao tuổi, người đang hưởng lương hưu và những người ít sử dụng công nghệ có thể gặp khó khăn khi phân biệt cuộc gọi thật với cuộc gọi giả mạo.
Các thành viên trong gia đình nên thống nhất một nguyên tắc đơn giản: không chuyển tiền, không cung cấp OTP và không cài ứng dụng theo hướng dẫn qua điện thoại. Khi có cuộc gọi liên quan đến BHXH, ngân hàng hoặc cơ quan nhà nước, nên dừng lại để kiểm tra với người thân trước khi thực hiện.
Việc chuyển đổi dữ liệu BHXH hướng tới đơn giản hóa thủ tục cho người dân. Đây không phải lý do để một cá nhân yêu cầu người tham gia chuyển tiền, cung cấp mật khẩu hoặc cài phần mềm từ đường link lạ.
Bài viết do Hôm Nay 360 biên soạn nhằm cung cấp thông tin cảnh báo và kỹ năng phòng tránh. Nội dung được đối chiếu từ cảnh báo của Bộ Công an và hệ thống Bảo hiểm xã hội Việt Nam. Khi gặp tình huống cụ thể, người dân nên liên hệ trực tiếp cơ quan chức năng để được xác minh.
